Voor iedereen die eind jaren negentig of begin deze eeuw op het schoolplein stond, is het een bekend beeld. Groepjes kinderen die gebogen staan over een map met glimmende plaatjes. Er werd geruild, onderhandeld en soms zelfs ruzie gemaakt over wie die ene zeldzame kaart mocht hebben. Daarna verdwenen de mappen vaak naar zolder, ergens in een doos tussen de oude schoolschriften en knuffels. Maar wie dacht dat die tijd voorbij was, heeft het mis. Pokémon is terug. Het is niet langer alleen het spelletje voor kinderen op de achterbank. Het is uitgegroeid tot een serieuze business waarin volwassen mannen en vrouwen grof geld betalen en zowel online pokemon kaarten kopen als naar allerlei beursen gaan. De nostalgie viert hoogtij en de prijzen rijzen de pan uit.
Waarom die oude map ineens goud waard is
Het begon allemaal tijdens de pandemie. Mensen zaten thuis, verveelden zich en begonnen hun zolders op te ruimen. Ineens kwamen die oude mappen weer tevoorschijn. Tegelijkertijd begonnen grote influencers op YouTube met het openmaken van oude pakjes kaarten, soms ter waarde van tienduizenden euro’s. Het effect was explosief. Iedereen wilde weten of die oude Charizard op zolder genoeg waard was voor een nieuwe auto. Het bizarre is dat dit voor sommige kaarten nog klopt ook. De eerste editie kaarten uit 1999 worden verhandeld voor bedragen waar je steil van achterover slaat. Het gaat niet meer om het spelen van het kaartspel zelf. Het gaat om het bezitten van een stukje geschiedenis. Grading-bedrijven, die de staat van een kaart beoordelen en deze in een plastic doosje sealen, kunnen het werk nauwelijks aan. Een kaart met een perfecte score is voor verzamelaars de heilige graal. Het is de moderne versie van kunst verzamelen, maar dan met Pikachu in de hoofdrol.
Het helen van het innerlijke kind
Toch draait het niet alleen maar om geld. Er zit een sterke emotionele lading achter deze opleving. De generatie die opgroeide met de tekenfilms en de Gameboy-spellen is nu dertig of veertig jaar oud. Ze hebben een baan, een inkomen en vaak wat geld over. Vroeger moesten ze hun ouders smeken om één pakje kaarten bij de speelgoedwinkel. Nu kunnen ze zelf die hele doos kopen waar ze als kind alleen maar van konden dromen. Het openmaken van zo’n pakje, het geluid van het scheurende folie en de geur van nieuwe kaarten brengt mensen direct terug naar hun kindertijd. Het is een vorm van escapisme. In een wereld vol serieuze problemen, hypotheken en deadlines is het heerlijk om even terug te gaan naar de tijd dat de grootste zorg was of je wel op tijd thuis was voor de aflevering op televisie.
Niet alles is rozengeur en maneschijn
De enorme populariteit heeft wel een keerzijde. Winkelschappen worden soms leeggeroofd door handelaren die hopen op snelle winst. Nieuwe sets zijn soms al uitverkocht voordat ze goed en wel in de winkel liggen. Dit zorgt voor frustratie bij de mensen die het gewoon leuk vinden om te verzamelen. Daarnaast is de markt volatiel. Prijzen kunnen hard stijgen, maar ook hard dalen. Wie nu instapt met het idee om snel rijk te worden, komt vaak bedrogen uit. De echte waarde zit hem uiteindelijk toch in het plezier. Het gevoel van die ene kaart vinden die je nog mist in je map. Of het nu een kaart van vijf cent is of van vijfhonderd euro, de glimlach die het oplevert is precies hetzelfde als twintig jaar geleden.