Meditatie is een oefening waarbij je je aandacht opzettelijk op één ding richt, zoals je ademhaling of een bepaald woord. Het doel is om je geest tot rust te brengen en je van het dagelijkse lawaai af te sluiten. Veel mensen denken dat meditatie moeilijk is of dat je je gedachten helemaal leeg moet maken, maar dat klopt niet. Meditatie is juist heel eenvoudig en iedereen kan het leren. Je hoeft er geen speciale plek, kleding of apparatuur voor nodig. Alles wat je nodig hebt, heb je al in jezelf.
Wat gebeurt er in je hoofd als je mediteert
Wanneer je gaat mediteren, geef je je geest opdracht om zich op één ding te concentreren. Dit kan je adem zijn, maar ook een geluid, een beeld of een mantra (een herhaald woord). Je hersenen gaan zich ontspannen en je hartslag vertraagt. Dit lijkt op wat er gebeurt wanneer je inslaapt, maar je blijft wakker en bewust. Je lichaam krijgt het signaal dat er geen gevaar dreigt, dus het spannen in je spieren verdwijnt. Deze rustige toestand helpt tegen stress en angst. Na verloop van tijd leert je lichaam om sneller in deze ontspannen staat te komen, ook buiten je meditatiesessies.
De voordelen die je ervaart
Regelmatig mediteren heeft veel voordelen voor je lichaam en geest. Veel mensen merken dat ze beter slapen nadat ze een meditatiegewoonte hebben opgebouwd. Ze voelen zich ook rustiger en minder angstig in hun dagelijks leven. Anderen zeggen dat ze zich beter kunnen concentreren op hun werk of school. Een ander voordeel is dat je meer gevoeld krijgt voor je eigen gedachten en gevoelens. Je leert jezelf beter kennen en begrijpen. Er zijn onderzoeken die laten zien dat meditatie ook goed is voor je hartslag en bloeddruk. Het helpt tegen hoofdpijn en andere lichamelijke klachten die met stress te maken hebben. Voor veel mensen voelt mediteren ook gewoon fijn aan. Het geeft je even rust van je telefoon, je werk en alle andere verplichtingen.
Hoe begin je als beginner
Je kunt vandaag nog beginnen met mediteren. Zoek eerst een rustige plek waar je niet wordt afgeleid. Dit kan je slaapkamer zijn, een rustig hoekje in de tuin, of zelfs je auto. Zorg dat je comfortabel zit. Dat hoef niet op je benen in de lotus positie te zijn, je mag ook in een stoel zitten. Sluit je ogen en begin met je aandacht op je ademhaling te richten. Voel hoe de lucht je neus in- en uitkomt. Je gedachten zullen waarschijnlijk afdwalen naar je werk, je vrienden of wat je nog moet doen. Dat is heel normaal en geen mislukking. Zodra je merkt dat je afdwaalt, breng je je aandacht rustig terug naar je adem. Begin met vijf of tien minuten per dag. Je hoeft niet urenlang te mediteren om voordeel te hebben. Zelfs tien minuten per dag kan al veel veranderen. Na een paar weken merk je waarschijnlijk al dat je meer rust voelt.
Verschillende soorten meditatie om uit te proberen
Er zijn veel verschillende manieren om te mediteren en je kunt uitproberen welke het beste bij jou past. Adem meditatie richt zich, zoals de naam zegt, helemaal op je ademhaling. Dit is de eenvoudigste vorm en het beste voor beginners. Body scan meditatie is een vorm waarbij je je aandacht langzaam door je hele lichaam gaat. Je begint bij je voeten en werkt je weg omhoog naar je hoofd, terwijl je oplet hoe elke lichaamsdeel zich voelt. Dit helpt goed tegen spanningen in je spieren. Mindfulness meditatie gaat over het aandachtig zijn in het moment waarin je bent. Je observeert je gedachten en gevoelens zonder ze goed of fout te vinden. Geïnstrueerde meditatie luister je naar iemand die je stap voor stap door een meditatie heen leidt. Dit kan via een app, een video of een cd. Voor veel beginners is dit fijner omdat je niet zelf hoeft te bedenken wat je moet doen.
Veelgestelde vragen over meditatie
Moet ik mijn gedachten helemaal stoppen als ik mediteert?
Nee, dat hoeft niet en kan ook niet. Je gedachten stoppen is onmogelijk. Bij meditatie gaat het erom dat je je gedachten opmerkt, maar er niet in meegaat. Wanneer je afgeleid raakt, breng je je aandacht gewoon terug naar je adem of waar je op wilt focussen. Dit is juist de oefening.
Hoelang moet een meditatie sessie duren?
Er is geen vast antwoord. Beginners kunnen met vijf minuten starten. Naarmate je meer oefent, kun je dit uitbreiden naar tien, twintig of dertig minuten. Het gaat niet om de lengte, maar om het regelmatig doen. Vijf minuten dagelijks is beter dan eenmalig een uur mediteren.
Kan ik overal mediteren?
Ja, mediteren kun je vrijwel overal. Je hebt geen speciale plek nodig. Thuis is voor beginners het gemakkelijkst omdat het rustig is, maar als je voelt dat het werkt, kun je ook in het park, in de trein of op je werk mediteren. Zolang je jezelf maar even van de drukte kunt afzonderen.
Wat als ik in slaap val tijdens meditatie?
Als je regelmatig in slaap valt, zit je misschien veel te weinig. Try mediteren op een moment waarop je fitter bent, bijvoorbeeld ’s ochtends in plaats van ’s avonds. Je kunt ook rechtop zitten in plaats van liggen. In slaap vallen is niet erg, je lichaam geeft aan dat het rust nodig heeft.