Jicht ontstaat door een te hoog urinezuurgehalte in je bloed, en wat je eet heeft daar direct invloed op. Met de juiste voeding bij jicht kun je aanvallen voorkomen en je klachten verminderen. Het goede nieuws: een paar gerichte aanpassingen in je dagelijkse eetpatroon maken al een groot verschil.
Hoe hangen voeding en urinezuur samen?
Urinezuur is een afvalstof die vrijkomt als je lichaam purines afbreekt. Purines zijn stoffen die van nature in je lichaam zitten, maar ook in bepaalde voedingsmiddelen. Als je te veel purines binnenkrijgt via eten en drinken, stijgt je urinezuurgehalte. Bij een te hoog gehalte kunnen urinezuurkristallen zich ophopen in gewrichten, wat de pijnlijke ontstekingen veroorzaakt die kenmerkend zijn voor jicht.
Door te kiezen voor voeding met weinig purines, help je je lichaam om minder urinezuur aan te maken. Dat verlaagt de kans op een nieuwe aanval.
Wat kun je beter vermijden bij jicht?
Sommige voedingsmiddelen bevatten veel purines of verhogen je urinezuurgehalte op een andere manier. Het is slim om deze te beperken of helemaal te vermijden:
- Orgaanvlees, zoals lever, nier en zwezerik. Dit bevat bijzonder veel purines.
- Rood vlees en wild, zoals rund, varken, lam en hert. Eet dit met mate.
- Vette vis en schaal- en schelpdieren, zoals haring, makreel, sardines, garnalen en mosselen.
- Alcohol, en dan vooral bier. Alcohol vertraagt de uitscheiding van urinezuur via de nieren.
- Frisdranken en vruchtensappen met veel suiker of fructose. Fructose verhoogt het urinezuurgehalte. Vermijd ook suiker, honing en fructosestroop zoveel mogelijk.
Wat mag je wel eten?
Er zijn gelukkig ook genoeg producten die je veilig kunt eten, of zelfs goed voor je zijn als je jicht hebt. Magere zuivelproducten zoals magere melk en magere yoghurt zijn een goede keuze. Ze helpen de uitscheiding van urinezuur. Groenten, fruit, volkorenproducten, peulvruchten, eieren en noten passen goed in een evenwichtig eetpatroon bij jicht.
Sommige groenten bevatten ook purines, zoals spinazie en champignons, maar die hoef je niet volledig te vermijden. Uit onderzoek blijkt dat plantaardige purines minder sterk bijdragen aan hoge urinezuurwaarden dan purines uit vlees en vis.
Hoeveel water moet je drinken?
Voldoende drinken is een van de eenvoudigste dingen die je kunt doen. Wanneer je veel drinkt, helpt dat je nieren om urinezuur efficiënter af te voeren. De aanbeveling is om dagelijks twee tot drie liter te drinken, bij voorkeur water.
Je kunt gewoon of mineraalwater drinken, eventueel met een schijfje citroen of een paar druppels citroensap. Thee en koffie zijn ook toegestaan. Vermijd suikerhoudende dranken en alcoholische dranken zoveel mogelijk.
Wat doet overgewicht met jicht?
Een gezond gewicht bereiken en behouden helpt je lichaam minder urinezuur aan te maken. Bij overgewicht maakt je lichaam meer urinezuur aan, terwijl de nieren het minder goed afvoeren. Dit vergroot de kans op een jichtaanval.
Let op: afvallen moet geleidelijk gaan. Snel en drastisch afvallen kan juist een jichtaanval uitlokken, omdat er dan ineens veel afvalstoffen vrijkomen. Kies voor een rustig, duurzaam tempo.
Praktische checklist: voeding bij jicht
- Drink dagelijks twee tot drie liter water.
- Vermijd orgaanvlees en beperk rood vlees en wild.
- Eet vette vis en schaal- en schelpdieren met mate of vermijd ze.
- Laat alcohol staan, of beperk het sterk. Bier is het slechtste voor jicht.
- Vermijd suikerhoudende dranken en producten met fructose of fructosestroop.
- Kies voor magere zuivelproducten als melk en yoghurt.
- Eet volop groenten, fruit en volkorenproducten.
- Val af als je overgewicht hebt, maar doe dat rustig en stap voor stap.
Klein op weg
Je hoeft je eetpatroon niet van de ene op de andere dag volledig om te gooien. Begin met de grootste aanpassingen, zoals minder bier drinken, minder orgaanvlees eten en meer water drinken. Kleine stappen zijn makkelijker vol te houden en maken op den duur een groot verschil voor je urinezuurgehalte en de kans op een nieuwe jichtaanval. Twijfel je wat het beste bij jouw situatie past? Een diëtist kan je helpen een persoonlijk plan te maken.
Veelgestelde vragen
Mag je koffie drinken als je jicht hebt?
Ja, koffie drinken bij jicht is toegestaan. Er zijn zelfs aanwijzingen dat koffie het urinezuurgehalte licht kan verlagen, al is dit geen reden om er meer van te drinken dan je gewend bent.
Is alle alcohol verboden bij jicht, of is wijn minder erg?
Bij jicht is het slim om alle alcohol te beperken. Bier is het meest schadelijk omdat het veel purines bevat, maar ook wijn en sterke drank verhogen het urinezuurgehalte. Het veiligste is om alcohol helemaal te laten staan, zeker tijdens een aanval.
Kan ik kersen eten om jichtklachten te verminderen?
Kersen worden soms genoemd in verband met jicht. Er is enige aanwijzing dat kersen het urinezuurgehalte kunnen beïnvloeden, maar dit is nog geen bewezen medische behandeling. Ze passen wel prima in een gezond eetpatroon bij jicht.
Waarom is fructose slecht bij jicht?
Fructose is een suikersoort die voorkomt in suiker, honing, fructosestroop en veel frisdranken. Fructose verhoogt het urinezuurgehalte in het bloed, waardoor de kans op een jichtaanval groter wordt. Het is daarom goed om producten met fructose zo veel mogelijk te vermijden.