Het meisje met de parel schilderij is een werk van de Nederlandse schilder Johannes Vermeer, gemaakt rond 1665-1667. Het geldt als zijn beroemdste en meest herkenbare schilderij, en wordt soms de “Mona Lisa van het Noorden” genoemd vanwege de mysterieuze blik van het afgebeelde meisje. Het hangt in het Mauritshuis in Den Haag, waar het jaarlijks honderdduizenden bezoekers trekt.
Wie het schilderij voor het eerst ziet, begrijpt meteen waarom het zo’n sterke aantrekkingskracht heeft. Het meisje kijkt je over haar schouder aan, met licht openstaande mond en een grote, glanzende parel aan haar oor. Die blik, half verrassend en half uitnodigend, laat niemand onverschillig.
Wat maakt het meisje met de parel zo bijzonder?
Het schilderij valt op door zijn eenvoud. De achtergrond is donker en egaal, zonder enige afleiding. Alle aandacht gaat naar het gezicht en de lichtinval. Vermeer was een meester in het weergeven van licht, en dat zie je hier misschien wel het duidelijkst. Het licht valt van links op het gezicht van het meisje en maakt haar huid zacht en levensecht.
Technisch gezien is het schilderij een zogenoemde tronie. Dat is een zeventiende-eeuws Hollands begrip voor een studie van een gezicht of figuur, bedoeld om iemands uitdrukking of karakter te vangen. Het is geen officieel portret van een specifieke persoon, maar eerder een vrij kunstwerk. Vermoedelijk hing het dan ook als decoratief werk in een woonruimte, niet als representatie van een opdrachtgever.
De parel: echt of nep?
Kunsthistorici en onderzoekers hebben zich lang afgevraagd of de parel in het schilderij echt is. Op basis van de grootte en de manier waarop het licht erop valt, denken sommige experts dat het eerder een glazen of tinnen imitatieparel is dan een echte zoutwater parel. Echte parels van die omvang waren in de zeventiende eeuw extreem kostbaar. Een imitatieparel zou de parel zowel symbool als kunstgreep maken, een mooi detail dat Vermeer slim inzette om diepte en glans te suggereren.
Wie is het meisje op het schilderij?
De identiteit van het meisje is tot op de dag van vandaag onbekend. Er zijn in de loop der eeuwen verschillende theorieën geweest. Sommige onderzoekers dachten dat het Vermeers oudste dochter Maria was. Anderen wijzen op een rijke opdrachtgever of bekende uit zijn omgeving. Bewijs is er niet. Het mysterie rond haar identiteit draagt sterk bij aan de aantrekkingskracht van het werk.
De roman en latere verfilming van Tracy Chevalier, beide onder de titel “Girl with a Pearl Earring”, verzonnen een fictief verhaal rondom dit mysterie. Die roman is geen historisch document, maar hij maakte het schilderij wereldwijd nog bekender bij een breed publiek.
Waar hangt het meisje met de parel schilderij?
Het originele schilderij hangt in het Mauritshuis in Den Haag. Het museum is gevestigd in een zeventiende-eeuws stadspaleis aan het Binnenhof en huisvest een van de rijkste collecties Hollandse meesters ter wereld. Het meisje met de parel is daar veruit de publiekstrekker. Wil je het schilderij in het echt zien, dan is het slim om van tevoren online een tijdslot te reserveren, zeker in het hoogseizoen.
Het schilderij heeft het museum meerdere keren verlaten voor grote internationale tentoonstellingen, maar keert altijd terug naar Den Haag. De vaste plek is een permanente opstelling op de tweede verdieping.
Afmetingen en staat van het schilderij
Het doek is relatief klein: 44,5 bij 39 centimeter. Dat verrast veel bezoekers, die op basis van foto’s een groter werk verwachten. De verflaag is aangebracht op een fijne linnen ondergrond. De conditie van het schilderij is over het algemeen goed, al heeft het in de loop van eeuwen de nodige restauraties ondergaan. Uitgebreide technische analyses, waaronder röntgenopnames en pigmentonderzoek, hebben meer inzicht gegeven in Vermeers werkmethode maar hebben het mysterie rond het meisje zelf niet opgelost.
Veelgestelde vragen over het meisje met de parel
Is het schilderij te koop of bezit iemand het privé?
Nee. Het is eigendom van het Mauritshuis in Den Haag en staat niet ter verkoop. De collectie van het Mauritshuis is een nationale erfenis.
Wanneer is het geschilderd?
Rond 1665 tot 1667, in de hoogtijdagen van de Nederlandse Gouden Eeuw.
Waarom heet het “Meisje met de parel” en niet anders?
De titel is in de loop der tijd ontstaan en verwijst naar het meest opvallende detail: de grote parel aan het oor van het meisje. Vermeer zelf gaf zijn werken zelden titels.
Hoe kom ik in het Mauritshuis?
Het Mauritshuis is geopend op wisselende tijden en vraagt entreegeld. Reserveer op tijd via de officiële website van het Mauritshuis, zeker als je in de zomer of rond schoolvakanties gaat.
Het meisje met de parel blijft na meer dan drie eeuwen een van de meest besproken schilderijen ter wereld. De combinatie van technisch vakmanschap, een onopgelost mysterie en een doordringende blik zorgt ervoor dat het nooit zijn kracht verliest. Een bezoek aan het Mauritshuis om het origineel te zien is, zeker voor wie in kunstgeschiedenis geïnteresseerd is, de moeite meer dan waard.