Een Picasso schilderij is direct herkenbaar door de vervormde figuren, de geometrische vormen en de ongewone perspectieven die Picasso door zijn lange carrière heen gebruikte. Pablo Picasso (1881–1973) maakte meer dan 1.800 schilderijen, en zijn werk loopt uiteen van realistisch vroeg werk tot het kubisme waarmee hij wereldberoemd werd. Of je nu een specifiek schilderij wilt leren kennen of begrijpen waarom zijn werk zo invloedrijk is: hieronder vind je de kern.
De belangrijkste periodes in Picasso’s schilderijen
Picasso schilderde niet zijn hele leven in dezelfde stijl. Zijn werk veranderde ingrijpend, en kunsthistorici onderscheiden daarin een aantal duidelijke periodes. Die context helpt je om een schilderij meteen te plaatsen.
- Blauwe periode (1901–1904): Gedempte blauwtinten, melancholische figuren. Schilderijen als “La Vie” laten armoede en eenzaamheid zien.
- Roze periode (1904–1906): Warmere kleuren, circusartiesten en acrobaten als onderwerp. De sfeer is minder somber dan in de blauwe periode.
- Kubisme (1907–1920s): Zijn meest invloedrijke fase. Voorwerpen worden vanuit meerdere kanten tegelijk geschilderd, opgebroken in vlakken en hoeken.
- Neoclassicisme en surrealisme (1920s–1930s): Meer figuratief werk, maar ook vervormde lichamen en droomachtige beelden.
- Latere werk (1940s–1970s): Expressief, kleurrijk en vrij. Picasso bleef tot op hoge leeftijd schilderen.
Bekende Picasso schilderijen die je moet kennen
“Les Demoiselles d’Avignon” uit 1907 is waarschijnlijk het meest besproken Picasso schilderij ter wereld. Het toont vijf naakte vrouwen in een radicaal nieuwe stijl, waarbij gezichten en lichamen gelijktijdig van voren en opzij worden weergegeven. Dit werk geldt als het beginpunt van het kubisme en hangt in het Museum of Modern Art (MoMA) in New York.
“Guernica” uit 1937 is een groot zwart-wit schilderij als reactie op het bombardement op de Baskische stad Guernica tijdens de Spaanse Burgeroorlog. Het werk is meer dan zeven meter breed en toont geschreeuwende mensen, een stervend paard en een stier in een chaotische compositie. Het hangt in het Museo Reina Sofía in Madrid en wordt gezien als een van de krachtigste anti-oorlogsschilderijen ooit gemaakt.
“Girl Before a Mirror” (1932) is een kleurrijk kubistisch werk dat een vrouw toont die zichzelf in een spiegel bekijkt. De twee gezichten, het echte en de spiegeling, zijn elk anders geschilderd. Het schilderij hangt eveneens in het MoMA.
“Weeping Woman” (1937) hoort bij dezelfde politieke periode als Guernica. Het toont een wenende vrouw met scherpe, vervormde gelaatstrekken. Picasso maakte meerdere variaties op dit thema.
Kubistische schilderijen: geometrie als stijlmiddel
Het kubisme is de stijl waarmee Picasso het vaakst wordt geassocieerd. In kubistische schilderijen breek je een onderwerp op in geometrische vlakken en toon je die vanuit meerdere invalshoeken tegelijk op hetzelfde canvas. Een viool ziet er in een Picasso schilderij dan ook uit als een opeenstapeling van bruine en beige vlakken, precies zoals je dat kunt zien in werken in de collectie van het Kröller-Müller Museum in Otterlo. Dat museum bezit meerdere schilderijen en tekeningen van Picasso, met een duidelijke focus op zijn kubistische werk.
Samen met Georges Braque ontwikkelde Picasso het analytisch kubisme (1908–1912), waarbij kleur nauwelijks een rol speelt en de focus volledig op vorm en structuur ligt. Daarna volgde het synthetisch kubisme, waarbij kleur en collage-elementen terugkeerden.
Wat een Picasso schilderij waard is
Picasso schilderijen behoren tot de duurste ooit geveild. “Les Femmes d’Alger” werd in 2015 geveild voor ruim 179 miljoen dollar, wat het op dat moment het duurste schilderij ooit geveild maakte. Ook andere werken uit zijn kubistische en surrealistische periode halen regelmatig tientallen miljoenen op bij grote veilinghuizen als Sotheby’s en Christie’s. Voor een kleiner werk op papier, een tekening of een grafiek, liggen de bedragen aanzienlijk lager, maar ook daarvoor betaal je al snel tienduizenden euro’s of meer bij gerenommeerde veilingen.
Waar zie je Picasso schilderijen in Nederland en België?
In Nederland heeft het Kröller-Müller Museum in Otterlo een vaste collectie met Picasso-werk, waaronder kubistische schilderijen van instrumenten en figuren. In België bezit het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen een beperkt aantal werken. Voor de grootste Picasso-collecties reis je naar het Musée Picasso in Parijs, het Museo Picasso in Barcelona of het Museo Reina Sofía in Madrid.
Een Picasso schilderij begrijp je beter als je weet uit welke periode het stamt. De blauwe melancholie, het radicale kubisme en het late expressieve werk zijn zo verschillend dat ze bijna van drie verschillende schilders lijken. Dat is ook precies wat Picasso’s oeuvre zo fascinerend maakt: hij bleef zijn hele leven veranderen, en elk schilderij is een momentopname van iemand die zichzelf steeds opnieuw uitvond.