Een schilderij van Van Gogh is wereldwijd een van de meest herkenbare vormen van kunst. Vincent van Gogh (1853-1890) schilderde in zijn relatief korte carrière meer dan 860 olieverfschilderijen, elk met zijn kenmerkende dikke verfstreken en intense kleuren. Zijn werk spreekt mensen aan omdat het zoveel gevoel en energie uitstraalt, iets wat je in weinig andere schilderkunst zo direct terugziet.
De bekendste schilderijen van Van Gogh
Van Gogh schilderde een groot aantal werken die nu tot de bekendste schilderijen ter wereld horen. Hieronder een overzicht van zijn meest iconische stukken:
- De sterrennacht (1889): Geschilderd tijdens zijn verblijf in de psychiatrische inrichting in Saint-Rémy-de-Provence. Het schilderij toont een nachtelijk landschap met wervelende wolken en een stralende maan. Het hangt nu in het Museum of Modern Art (MoMA) in New York.
- Zonnebloemen (1888): Een reeks schilderijen die Van Gogh maakte voor zijn slaapkamer in Arles. De versie die in de Nationale Galerie in Londen hangt, is een van de beroemdste. Het werk staat bekend om zijn heldere geel en directe compositie.
- De slaapkamer in Arles (1888): Van Gogh maakte drie versies van zijn eigen slaapkamer. De kleuren moesten rust uitstralen, al voelt het voor veel kijkers juist levendig aan.
- Zelfportret met verbonden oor (1889): Geschilderd kort nadat Van Gogh een deel van zijn eigen oor had afgesneden na een ruzie met zijn vriend en kunstenaar Paul Gauguin.
- De aardappeleters (1885): Een vroeg, donker werk dat het zware leven van Brabantse boerenfamilies toont. Dit schilderij hangt in het Van Gogh Museum in Amsterdam.
- Tarweveld met kraaien (1890): Een van zijn laatste schilderijen, geschilderd kort voor zijn dood. Het werk ademt een beklemming die veel mensen associëren met zijn laatste levensfase.
De stijl achter een schilderij van Van Gogh
Wat een schilderij van Van Gogh direct herkenbaar maakt, is de manier waarop hij verf aanbracht. Hij werkte met dikke, zichtbare verfstreken, een techniek die men ook wel het “impasto” noemt. De verf staat letterlijk van het doek af en geeft het werk een bijna driedimensionaal karakter. Als je een Van Gogh van dichtbij bekijkt, zie je hoe de streken beweging en richting geven aan wolken, golven of graanvelden.
Van Gogh had ook een heel eigen kleurgebruik. In zijn vroege werk, zoals De aardappeleters, gebruikte hij donkere, aardse tinten. Na zijn verhuizing naar Parijs in 1886 en later naar het zonnige Arles in Zuid-Frankrijk, veranderde zijn palet volledig. Fel geel, intens blauw en oranje werden zijn handtekening. Die overgang is een van de meest opvallende ontwikkelingen in zijn oeuvre.
Waar hangen de schilderijen vandaag?
Je hoeft niet ver te reizen om een echt schilderij van Van Gogh te zien. Het Van Gogh Museum in Amsterdam heeft de grootste collectie Van Gogh-werken ter wereld, met meer dan 200 schilderijen en 500 tekeningen. Dat maakt het museum wereldwijd de beste plek om zijn werk in zijn geheel te beleven.
Andere musea met bekende Van Gogh-werken zijn het Kröller-Müller Museum in Otterlo, het Musée d’Orsay in Parijs en het MoMA in New York. Sommige werken bevinden zich ook in privécollecties en zijn niet publiekelijk te zien.
De waarde van Van Gogh-schilderijen
Originele Van Gogh-schilderijen behoren tot de duurste kunstwerken ooit verkocht. Bij veilinghuizen als Christie’s en Sotheby’s worden zijn werken regelmatig geveild voor tientallen tot honderden miljoenen euro’s. Het portret van Dr. Gachet (geschilderd in 1890) bracht bij veiling in 1990 naar schatting 82,5 miljoen dollar op, destijds een wereldrecord voor een schilderij.
Van Gogh verkocht tijdens zijn leven nauwelijks werk. Hij was financieel afhankelijk van zijn broer Theo. Na zijn dood groeide zijn roem snel, mede dankzij de inspanningen van Theo’s weduwe Jo van Gogh-Bonger, die zijn schilderijen en brieven aan een groter publiek bekendmaakte.
Handgeschilderde reproducties van Van Gogh
Wie een Van Gogh-schilderij in huis wil, heeft een paar opties. Originele werken zijn voor vrijwel niemand betaalbaar. Posters of prints zijn de goedkoopste keus, maar missen het tactiele karakter dat zijn werk zo bijzonder maakt. Handgeschilderde reproducties zitten daartussenin: ze zijn gemaakt met olieverf op doek en geven de dikke verfstreken van zijn originelen veel beter weer dan een gedrukte afbeelding. Let bij het kopen van een reproductie op de kwaliteit van het doek, het type verf en of de verkoper zekerheid biedt over vakmanschap en service.
Een schilderij van Van Gogh blijft fascineren, of het nu een origineel in een museum is of een reproductie aan de muur. Zijn werk vertelt iets over een mens die met grote intensiteit leefde en schilderde, en dat is precies wat het zo tijdloos maakt.